Ja maar juf, kunst is geen belangrijk vak!

“Juf, kunst is toch geen belangrijk vak!”

“Dat zeg je wel tegen de verkeerde docent, jongeman.” (lees: docent beeldende vorming)

mercedes_left_right_brain_2
“I am the left brain. I am a scientist. A mathematician. I love the familiar. I categorize. I am accurate. Linear. Analytical. Strategic. I am practical. Always in control. A master of words and language. Realistic. I calculate equations and play with numbers. I am order. I am logic. I know exactly who I am.”
“I am the right brain. I am creativity. A free spirit. I am passion. Yearning. Sensuality. I am the sound of roaring laughter. I am taste. The feeling of sand beneath bare feat. I am movement. Vivid colors. I am the urge to paint on an empty canvas. I am boundless imagination. Art. Poetry. I sense. I feel. I am everything I wanted to be.”

Deze leerling verbaasde mij niet met zijn opmerking. Ik snap wel waarom hij zo denkt.
Ik ken veel creatievelingen waaraan ik niet hoef uit te leggen wat voor  toevoegde waarde kunst kan hebben. Ik ken ook  genoeg mensen die de toegevoegde waarde niet kunnen of willen zien en het afdoen als ‘nutteloos’ of ‘een beetje knutselen’. De laatste tijd hebben de kunstvakken het ook zwaar  gehad in de politiek. Er werd zelfs door een politica geopperd of het vak niet afgeschaft kon worden en hier zelfs concrete plannen voor maakte. Als zelfs de politiek denkt dat het niet meer nodig is om aan Culturele en Kunstzinnige vorming te doen, wat moet de jeugd daar dan van maken? Blijkbaar is het nergens dus goed voor…..

Ik sta er dus niet raar van te kijken dat leerlingen het nut niet inzien van de beeldende vakken, in het pragmatische klimaat in de maatschappij heeft kunst misschien geen direct praktisch of economisch nut. Kan het vak bijdragen aan de vorming van onze jongeren tot evenwichtige, sociale en verstandige volwassenen? Ik weet het wel zeker.

Het plan om CKV af te schaffen is omgebogen door de minister van onderwijs, Jet Bussemaker. Na veel gesprekken en werkbezoeken heeft minister Bussemaker haar visie op cultuur opgeschreven en aan de Kamer gestuurd. Het is een ‘aanzet voor een inhoudelijk debat over cultuur, de rol van de overheid en de waarde van cultuur voor de samenleving’. De minister zet uitgebreid uiteen dat ze cultuur van groot belang vindt voor onze samenleving. En dan niet alleen als ‘een consumptiegoed in een individuele context’, maar als een ‘dynamisch systeem waarin we waarden, symbolen en identiteiten creëren en met elkaar confronteren’. Ook vindt Bussemaker cultuur noodzakelijk ‘voor de vorming van onze identiteit, voor de ontplooiing van mensen en voor de ontwikkeling van creativiteit’.

Gelukkig maar!

Toch merk ik dat in de praktijk dat creativiteit en kunst toch nog niet altijd uit de knutselhoek komen. Ik las in de krant van gisteren de kop: “Ingenieur kan ook creatief zijn.” ….. Waarom is dat een schokkende kop? Voor mij is dit niets vreemds, volgens mij is iedereen creatief alleen zul je moeten oefenen en trainen om er beter in te worden, maar dat is voor mij logisch. De heersende opvatting is, dat je creatief bent, of gewoon niet creatief bent. Punt. Niets aan te doen.

Ik vergelijk het met sporten, daar kun je goed in zijn, of niet zo goed in zijn. Zodra je conditie op hebt gebouwd en meer oefent kun je wel steeds beter worden. Ik heb nog nooit iemand horen zeggen dat hij of zij niet kan rennen, want hij is nu eenmaal niet sportief….. Ik denk dat iedereen creatief is, kan zijn, of het in ieder geval worden. Ik kan geen auto repareren, een kruisverhoor houden, een psychologisch onderzoek uitvoeren of een hartoperatie succesvol laten verlopen. Toch, als ik hier genoeg voor zou oefenen en leren, kan het zomaar zijn dat ik dit dan wel kan. Waarom denken we over “creatief zijn” niet op diezelfde manier?

Heeft het misschien iets te maken met de manier van toetsen? Vaardigheden die je leert bij CKV kun je niet zo makkelijk meten in een examen, zoals bij de “belangrijke vakken”. Het maakt je wel een evenwichtiger, mens, waarbij je linker én je rechter hersenhelft allebei goed ontwikkeld zijn. Het is niet het een of het ander, je hersenhelften werken samen voor het goede resultaat. We zijn toch geen robots?

Waar het om gaat gebeurt in het klaslokaal: terwijl leerlingen denken dat het kunstvak niet zo belangrijk is en ze ‘gewoon iets leuks doen’, leer ik ze beter kijken, visueel analyseren, zichzelf uiten, kritisch nadenken en dan keuzes maken, oplossingen verzinnen, procesmatig- en samenwerken.

Een leerling gaf mij aan het einde van een de lessenreeks als feedback:

“Ik heb geleerd dat ik altijd verder kan denken en niet moet opgeven.”

Dan kun je nog uren doorpraten of het vak nu wel of niet belangrijk is, maar daar doe ik het voor!

Leuke animatie van Ted ed (Lessons Worth Sharing) over hoe kunst je kan leren analyseren:

 

Comments are closed

%d bloggers liken dit: